Czy Biblia Jest Prawdziwa i Wiarygodna?
Zastanawiasz się, czy biblia jest prawdziwa i wiarygodna? Poniżej poznasz najważniejsze dowody na jej autentyczność!
1. NAJWIĘCEJ RĘKOPISÓW (MANUSKRYPTÓW)
Nowy Testament zachował się w większej liczbie rękopisów niż jakiekolwiek inne starożytne dzieło literackie!
To około 5700 kompletnych lub pofragmentowanych rękopisów greckich, około 10000 rękopisów łacińskich i około 9300 rękopisów w różnych innych starożytnych językach (w tym syryjskim, słowiańskim, gotyckim, etiopskim, koptyjskim i ormiańskim). Daty najstarszych rękopisów sięgają około roku 125 NE.
Autorytet rękopisów Starego Testamentu potwierdza natomiast około 17000 rękopisów. Ta liczba jest dla badaczy i historyków imponująca. Na drugim miejscu pism starożytnych plasuje się „Iliada” Homera, licząca dopiero ok. 1900 rękopisów. (więcej: Manuskrypty Biblijne)
W przypadku NT odstęp czasowy między wydarzeniami a pierwszymi kopiami jest wyjątkowo krótki na tle innych dzieł starożytnych. To dodatkowo wzmacnia autentyczność tekstu.
Postacie i wydarzenia są uważane za historyczne na podstawie już kilku wzmianek w odkryciach archeologicznych, w kronikach, malowidłach, rękopisach itp. Skoro nie negujemy istnienia innych postaci starożytnych takich jak np. Aleksander Wielki, tym bardziej ta liczba autentycznych rękopisów wzmacnia twierdzenie, że Biblia jest wiarygodna historycznie.
- Pod popularnym słowem rękopisy są w sensie ścisłym tzw. katalogowani świadkowie tekstu (papirusy, kodeksy majuskułowe i minuskułowe oraz lekcjonarze)
Liczba istniejących kopii DZIEŁ STAROŻYTNYCH:
| Dzieło | Liczba posiadanych starożytnych kopii |
|---|---|
| Historia naturalna (Pliniusz Starszy) | ok. 200 |
| Dzieje (Herodot) | ponad 100 (papirusy i kodeksy) |
| Dialogi (Platon) | ok. 250+ |
| Mowy (Demostenes) | ok. 250 |
| De bello Gallico (Cezar) | ok. 240 |
| Annales (Tacyt) | 2 główne kodeksy + kilka późniejszych kopii |
| Iliada (Homer) | ok. 1800–2000 |
| Nowy Testament | ok. 5700 (greckich rękopisów) |
Odstęp czasowy pomiędzy najstarszą kopią a oryginałem:
| Dzieło | Data powstania | Najstarsze świadectwa | Odstęp |
|---|---|---|---|
| Historia naturalna (Pliniusz Starszy) | ok. 77 n.e. | Kodeksy IX w. | ~700–800 lat |
| Dzieje (Herodot) | ok. 440 p.n.e. | Papirusy III–I w. p.n.e. | ~100–300 lat |
| Dialogi (Platon) | ok. 380–360 p.n.e. | Papirusy III–II w. p.n.e. | ~200–300 lat |
| Mowy (Demostenes) | IV w. p.n.e. | Papirusy I w. p.n.e.–I w. n.e. | ~300–400 lat |
| Wojna galijska (Cezar) | ok. 50–40 p.n.e. | Kodeksy IX w. | ~900 lat |
| Historia Rzymu (Liwiusz) | ok. 27–17 p.n.e. | Fragmenty IV w., kodeksy X w. | ~400 lat (fragmenty) / ~1000 lat (kodeksy) |
| Roczniki (Tacyt) | ok. 110 n.e. | Kodeksy XI w. | ~900 lat |
| Wojna peloponeska (Tukidydes) | ok. 400 p.n.e. | Papirusy I w. p.n.e.–I w. n.e. | ~300–400 lat |
| Dawne dzieje Izraela (Józef Flawiusz) | 93–94 n.e. | Kodeksy X–XI w. | ~800–900 lat |
| Iliada (Homer) | VIII w. p.n.e. | Papirusy III–II w. p.n.e. | ~400–600 lat |
| Nowy Testament (całość) | 50–100 n.e. | Kodeksy IV w. (Synaicki, Watykański) | ~250–300 lat |
| Ewangelie | 65–100 n.e. | Papirusy II w. (P52: 125–175; P66/P75: 175–225) | ~30–150 lat |
2. SPÓJNOŚĆ TEKSTU RĘKOPISÓW
Biblia powstawała na przestrzeni około 1500 lat (od czasów Mojżesza po pisma apostolskie). Jej autorami było kilkudziesięciu ludzi żyjących w różnych epokach historycznych i w odmiennych kontekstach kulturowych: od pasterzy, proroków, królów,mędrców i apostołów. Teksty powstawały w trzech językach (hebrajskim, aramejskim i greckim), w środowiskach od starożytnego Egiptu, przez Mezopotamię, Palestynę, aż po Grecję i Rzym.
Pomimo tak długiego okresu powstawania i ogromnej różnorodności autorów, Biblia zachowuje zadziwiającą spójność tematyczną i teologiczną. Od Księgi Rodzaju po Apokalipsę przewija się jedna główna narracja – historia przymierza Boga z ludźmi, obietnica zbawienia i jej wypełnienie w osobie Jezusa Chrystusa. Motywy przewodnie – grzech i odkupienie, Boża wierność, nadzieja eschatologiczna – pozostają konsekwentnie obecne w różnych księgach, choć wyrażane są w odmiennych gatunkach literackich (prawo, poezja, proroctwo, ewangelie, listy).
To zjawisko, którego nie da się wytłumaczyć jedynie ludzkim wysiłkiem literackim. Wskazuje ono na istnienie jednego, nadrzędnego planu i przesłania, które przenika całość Pisma i nadaje mu wyjątkową jedność, niespotykaną w żadnym innym zbiorze starożytnych pism.
RÓŻNICE W MANUSKRYPTACH
Czy Biblia jest prawdziwa? Badacze tekstu zgodnie stwierdzają: ponad 99% wariantów, czyli różnic w treści między rękopisami tego samego dzieła to drobnostki – literówki, różnice w szyku słów czy pisowni – które nie zmieniają sensu tekstu. Tylko ułamek procenta różnic jest jednocześnie znaczący i uznawany za prawdopodobny. To oznacza, że choć istnieją setki tysięcy odnotowanych wariantów (różnic), ich ogromna większość nie podważa treści Pisma. Najważniejsze różnice są natomiast otwarcie oznaczone w wydaniach krytycznych (NA28/UBS5), więc czytelnik widzi, gdzie istnieją wątpliwości.
Żadna z kluczowych doktryn chrześcijańskich nie zależy wyłącznie od spornych fragmentów!
Jak pracują badacze nad tekstem?
Współczesna krytyka tekstu nie polega na prostym „katalogowaniu bardziej i mniej wiarygodnych” kopii. Każdy zachowany rękopis – od papirusów II wieku po minuskuły średniowieczne – jest wpisany do oficjalnego katalogu INTF w Münster. Tekst Nowego Testamentu, jaki mamy dziś, jest wynikiem rekonstrukcji edytorskiej (NA28/UBS5, Editio Critica Maior), w której każdy wariant jest oceniany pod względem wieku, pochodzenia i zgodności z innymi tradycjami. Nowoczesne metody, jak CBGM (Coherence-Based Genealogical Method), pozwalają śledzić rozwój i spójność tradycji tekstowej na poziomie pojedynczych wariantów.
Ogromna liczba zachowanych rękopisów – ok. 5700 po grecku i dziesiątki tysięcy w innych językach – działa jak zabezpieczenie przed fałszowaniem. Tradycja była szeroko rozproszona geograficznie: Egipt, Azja Mniejsza, Syria, Europa. Gdyby ktoś próbował wprowadzić celowe zmiany, zostałyby natychmiast zauważone przy porównaniu różnych rodzin rękopisów. I rzeczywiście – lokalne zmiany istniały (harmonizacje, uściślenia teologiczne), ale właśnie dzięki mnogości kopii możemy je dziś zidentyfikować i odróżnić od pierwotnego tekstu.
PODSUMOWANIE:
ponad 99% wariantów (różnic w manuskryptach) nie zmienia ich sensu,
<1% różnic jest jednocześnie znaczących i poważnie branych pod uwagę,
żadna główna doktryna chrześcijańska nie opiera się na spornym wariancie,
ogromna liczba i rozproszenie rękopisów sprawiają, że fałszowanie Biblii na szeroką skalę było niemożliwe.
3. ZŁOŻONA WERYFIKACJA KANONU BIBLII
Kanon biblijny to zbiór ksiąg uznanych za natchnione i wiążące. Dla protestantyzmu jest to 66 ksiąg wspólnych z innymi wyznaniami (39 Starego Testamentu i 27 Nowego Testamentu). Kościół katolicki i prawosławny włączają dodatkowe księgi starotestamentowe (tzw. deuterokanoniczne), które w tradycji protestanckiej określane są jako apokryfy.
Czy Biblia jest wiarygodna jako księga natchniona przez Boga? Tak, ponieważ wybór ksiąg nie był przypadkowy ani arbitralny. Od pierwszych wieków chrześcijaństwa teksty biblijne podlegały intensywnej analizie historycznej, językowej i teologicznej. Celem było wyłonienie pism autentycznych, związanych z prorokami i apostołami i pisanymi pod natchnieniem Ducha Świętego.
Głównymi czynnikami, które dyskwalifikowały dany apokryf przed włączeniem do kanonu Biblii były:
- treści sprzeczne z ogólną nauką chrześcijańską i innymi księgami
- niepewne autorstwo lub niezwiązane z apostołem lub jego bezpośrednim uczniem
- późne daty powstania
- brak powszechnego używania we wspólnotach
Formowanie KANONU
Najstarszy znany katalog pism Nowego Testamentu to Fragment Muratoriego (ok. 170 r. n.e.), który zawiera większość ksiąg obecnego NT. Proces ostatecznego potwierdzenia kanonu zakończył się w IV wieku (synody w Hipponie 393 r. i Kartaginie 397 r.). Wcześniej różne wspólnoty lokalne używały dodatkowych pism, ale ostatecznie Kościół, w oparciu o świadectwa i kryteria (m.in. apostolskie pochodzenie, zgodność z wiarą, powszechne użycie), wyłonił jeden zestaw ksiąg.
Co znamienne, już w I wieku Pisma Apostoła Pawła miały szczególnie wysoką rangę. Wskazuje na to 2 List Piotra 3:15–16, a także wczesne świadectwa Ojców Apostolskich, np. list Polikarpa do Filipian, który cytuje Pawła jako autorytet natchniony.
- Wszystkie duże denominację, w tym Kościół katolicki formalnie stwierdzają, że Pismo Święte ma najwyższą rangę w kwestiach wiary jako Słowo Boże.
4. HISTORIA I CIĄGŁOŚĆ KULTURY ŻYDOWSKIEJ
Kultura żydowska, a także starożytne państwo Izrael, swoje prawo i tradycję opierały na fundamencie ksiąg Starego Testamentu. Szczególną rolę odgrywa Tora (Pięcioksiąg Mojżesza), która w judaizmie jest uznawana za księgę świętą i pozostaje podstawą żydowskiego prawa religijnego (halachy), a także wielu zasad życia społecznego.
Biblia przedstawia spójną narrację o początkach i rozwoju tej kultury – od przymierza z Abrahamem, przez wyjście z Egiptu i nadanie Prawa na Synaju, wejście do Ziemi Obiecanej, okres monarchii Dawida i Salomona, aż po upadek królestwa, niewolę babilońską i powrót do Jerozolimy. Opisuje dzieje królów, budowę i zburzenie Świątyni, a także kluczowe momenty tożsamości Izraela.
Fakt, że tradycja judaistyczna i historia narodu żydowskiego pozostają w zgodzie z biblijnym przekazem to kolejny dowód na to, ze Biblia jest prawdziwa.
5. SPÓJNOŚĆ Z WYDARZENIAMI HISTORYCZNYMI
Istnieje wiele pozachrześcijańskich starożytnych źródeł historycznych, które dotyczą postaci Jezusa Chrystusa oraz wydarzeń Biblijnych. Dowody na istnienie Jezusa dostarcza co najmniej 8 autorów listów Nowego Testamentu oraz co najmniej 3 autorów/kronikarzy pozabiblijnych z I wieku i 8 autorów z II wieku n.e.
Józef Flawiusz (Josephus)
Kim był: Żydowski historyk z I wieku n.e. (ok 37-100 n.e.)
Dzieło: „Dawne dzieje Izraela” (Antiquitates Judaicae) księga XVIII, rozdział 3, paragraf 3.
Kiedy: Około 93-94 n.e.
Cytat: „W tym czasie żył Jezus, człowiek mądry, jeśli w ogóle można nazwać go człowiekiem. Czynił bowiem rzeczy niezwykłe i był nauczycielem ludzi, którzy z radością przyjmują prawdę. Zjednał sobie wielu Żydów, jako też Greków. On to był Chrystusem. A gdy wskutek doniesienia najznakomitszych z nas mężów Piłat zasądził go na śmierć krzyżową, jego dawni wyznawcy nie przestali go miłować. Albowiem trzeciego dnia ukazał im się znów jako żywy, co o nim, jak i wiele innych zdumiewających rzeczy przepowiedzieli prorocy. Odtąd, aż po dzień dzisiejszy, istnieje plemię chrześcijan, którzy od niego otrzymali tę nazwę[24]. „
** o ile powyższy fragment budzi podejrzenia co do dopisania części lub całości o tyle poniższy z innej księgi już nie budzi takich wątpliwości:
Dawne dzieje Izraela (Antiquitates Judaicae), księga XX, rozdział 9, paragraf 1:
„Ananos, który został mianowany arcykapłanem, będąc człowiekiem o śmiałym charakterze, osądził zebranie sędziów Sanhedrynu. Przyprowadził przed sąd Jakuba, brata Jezusa, zwanego Chrystusem, i kilku innych. Oskarżył ich o złamanie prawa i wydał na nich wyrok ukamienowania.”
——-
Tacyt
Kim był: Wybitny Rzymski historyk i Senator z I wieku n.e. (około 56–120 n.e.)
Dzieło: „Roczniki” (Annales), księgz XV, rozdział 44
Kiedy: Około 116 n.e.
Cytat: „Atoli ani pod wpływem zabiegów ludzkich, ani darowizn, albo ofiar błagalnych na rzecz bogów nie ustępowała hańbiąca pogłoska, lecz wierzono, że pożar [Rzymu] był nakazany. Aby więc ją usunąć, podstawił Neron winowajców i dotknął najbardziej wyszukanymi kaźniami tych, których znienawidzono dla ich sromot, a których gmin chrześcijanami nazywał. Początek tej nazwie dał Chrystus, który za panowania Tyberiusza skazany był na śmierć przez prokuratora Poncjusza Piłata; a przytłumiony na razie zgubny zabobon znowu wybuchnął, nie tylko w Judei, gdzie się to zło wylęgło, lecz także w stolicy, dokąd wszystko, co potworne albo sromotne, zewsząd napływa i licznych znajduje zwolenników”
——-
Pliniusz Młodszy
Kim był: Rzymski urzędnik i pisarz (ok. 61–113 n.e.)
Dzieło: Listy (Epistulae), księga X, listu 96
Kiedy: Około 112 n.e.
Cytat: „Uważałem, że należy uwolnić tych, którzy twierdzili, iż nie są ani nie byli chrześcijanami, skoro ze mną wzywali bogów i przed twoim posągiem, który w tym celu kazałem przynieść wraz z wizerunkami bóstw, składali ofiary z kadzidła i wina, i, co więcej, złorzeczyli Chrystusowi, do czego podobno nic nie jest w stanie zmusić prawdziwych chrześcijan. Inni wymienieni w owym piśmie mówili, że są chrześcijanami, a zaraz potem zaprzeczali temu, mówiąc, że wprawdzie byli, lecz zerwali już z chrześcijaństwem, niektórzy – przed wielu laty, inni – nawet przed dwudziestu. Ci wszyscy także uczcili twój posąg i wizerunki bogów, a także złorzeczyli Chrystusowi. Zapewniali zaś, że największą ich winą czy też błędem było to, że mieli zwyczaj w określonym dniu o świcie zbierać się i śpiewać na przemian pieśni ku czci Chrystusa jako Boga, i że związali się przysięgą dotyczącą nie jakichś występków, lecz że nie będą popełniać kradzieży, rozbojów, cudzołóstwa, że nie będą składać fałszywej przysięgi ani zapierać się wobec żądających zwrotu powierzonej im własności. „
——-
Swetoniusz
Kim był: Rzymski historyk i biograf z II wieku n.e. (ok. 69–122 n.e.)
Dzieło: „Żywoty cezarów” (De Vita Caesarum)
Kiedy: Około 121 n.e.
Cytat: „Wyrzucił z Rzymu wszystkich Żydów, którzy ciągle wywoływali rozruchy, podburzeni przez niejakiego Chrestosa”
——-
Tallus
Historyk z I w. n.e. Jego Historia Świata nie przetrwała do dziś, ale jest cytowana w innych dziełach.
Kiedy: Około 52 n.e.
Dzieło: „Chronografia” Juliusza Afrykańczyka
Cytat: „W odniesieniu do innych wydarzeń związanych z tą okolicznością ciemności podczas ukrzyżowania, Tallus w trzeciej księdze swojej 'Historii’ nazywa tę ciemność zaćmieniem Słońca, co wydaje mi się bezpodstawnym twierdzeniem. Zaćmienie Słońca nie może bowiem nastąpić podczas pełni Księżyca, a było to podczas Paschy, kiedy Księżyc jest w pełni. Jak więc może mieć miejsce zaćmienie Słońca, gdy Księżyc jest po przeciwnej stronie Ziemi?”
——-
Flegon
Kim był: Grecki historyk, II wieku n.e., około 140 n.e. Jego „Kroniki” lub „Olimpiady” nie przetrwały do dziś, ale są cytowane w innych dziełach.
Dzieło: Orygenes, w dziele „Przeciw Celsusowi” oraz
Euzebiusz z Cezarei, w „Chronicon”.
Kiedy: Około 140 n.e.
Cytat: „Flegon w swojej 'Kronice’ wspomina o zaćmieniu Słońca podczas czasów Tyberiusza Cezara, w czasie którego Jezus został, jak się wydaje, ukrzyżowany.”
Cytat: „W czwartym roku 202. Olimpiady (lato r. 32 n.e. – lato r. 33 n.e. przyp. red.) nastąpiło wielkie zaćmienie Słońca, większe niż jakiekolwiek wcześniej. O godzinie szóstej dnia nastała tak głęboka ciemność, że widać było gwiazdy na niebie. Nastąpiło też wielkie trzęsienie ziemi w Bitynii, które zburzyło wiele domów w Nicei.”
——-
Mara Bar-Serapion
Kim był: Syryjski filozof stoicki
Dzieło: List do syna
Kiedy: Około 73 n.e.
Cytat: „Jaką korzyść osiągnęli Żydzi z tego, że skazali swego mądrego króla? Przecież wkrótce potem znikło ich królestwo. Sprawiedliwie Bóg pomścił tych trzech mędrców. Ateńczycy poginęli z głodu, tych z Samos pochłonęło morze, Żydzi – zrujnowani i wypędzeni z własnego kraju – żyją w całkowitym rozproszeniu. Lecz Sokrates nie umarł całkowicie – nadal żył w naukach Platona; Pitagoras nie umarł całkowicie – żył nadal w posągu Hery; nie umarł także całkowicie mądry król – żył nadal w swojej nauce „
——-
Lukian z Samosaty
Kim był: Grecki satyryk z II wieku n.e. (około 125–180 n.e.)
Dzieło: „O śmierci Peregrinusa” (De Morte Peregrini)
Kiedy: Około 165 n.e.
Cytat:Cytat: „Chrześcijanie wciąż czczą tego wielkiego człowieka, który został ukrzyżowany w Palestynie za wprowadzenie nowych obrzędów. Ci nieszczęśnicy są przekonani, że będą nieśmiertelni i że ich życie będzie trwać na wieki, w związku z czym gardzą śmiercią i wielu z nich dobrowolnie się jej poddaje. Ponadto ich pierwszy prawodawca przekonał ich, że są braćmi, gdy tylko się nawrócą, wyrzekną się bogów Greków i będą czcić ukrzyżowanego mędrca, żyjąc zgodnie z jego prawami. Dlatego też lekceważą wszystkie rzeczy ziemskie i uważają je za wspólne dobro.”
——-
Galen z Pergamonu
Kim był: Grecki lekarz i filozof z II wieku n.e. (ok 129-216 n.e.) Jeden z najbardziej wpływowych w starożytności.
Dzieło: Różne pisma medyczne i filozoficzne
Kiedy: II wiek n.e.
Cytaty:
„Łatwiej byłoby poznać jakikolwiek dowód, zły czy dobry, niż nie słyszeć – jak to się dzieje w nauce Mojżesza i Chrystusa – o prawach niesprawdzalnych, i to w dziedzinie, gdzie są jak najmniej na miejscu.”
„Łatwiej byłoby przekonać uczniów Mojżesza i Chrystusa niż należących do szkół lekarzy i filozofów.”
„Gdybym miał na myśli ludzi, którzy uczą swych uczniów tak, jak zwolennicy Mojżesza i Chrystusa, aby przyjmowali wszystko na wiarę, nie podawałbym wam definicji.”
„Większość ludzi nie może śledzić wywodów z napiętą uwagą i dlatego potrzeba, żeby wykładano w przypowieściach […] I dlatego w naszych czasach widzieliśmy ludzi nazywanych chrześcijanami, którzy swoją wiarę opierają na przypowieściach. Postępują oni czasami jak prawdziwi filozofowie, bowiem mamy przed oczyma ich pogardę śmierci oraz to, że z powodu skromności powstrzymują się od życia płciowego. Są pomiędzy nimi kobiety i mężczyźni, którzy przez całe życie wstrzymują się od życia małżeńskiego. Są pomiędzy nimi również i tacy, którzy tak postępują w ascezie duchowej i w surowej dyscyplinie wewnętrznej, że, zaiste, nie ustępują prawdziwym filozofom.”
——-
Marek Korneliusz Fronton
Kim był: Rzymski retor i pisarz z II wieku n.e.
Dzieło: Listy (Epistulae)
Kiedy: II wiek n.e.
Cytat:”Inni powiadają, że oni czczą części rodne przewodnika swego i kapłana modląc się jakby do ojcowskiej siły rozrodczej. Nie wiem, czy podejrzenie to jest fałszywe, w każdym razie odpowiada w zupełności owym tajemniczym i niecnym rytuałom. Kto dalej powiada, że i człowiek, który za swój występek poniósł najwyższą karę, i drzewo krzyża nieszczęsne to jego świętości, ten godne straceńców i zbrodniarzy postawił ołtarze, by to czcili, na co zasługują”
——-
Filozof Celsus
Kim był: Grecki filozof i krytyk chrześcijaństwa z II wieku n.e.
Dzieło: „Prawdziwe słowo” (Alethes Logos)
Kiedy: Około 175 n.e.
Cytat: „O światło i prawdo! Oto otwarcie mówi o tym, własnym głosem, jak sami byliście tego świadkami, że staną pośród was inni, czyniący podobne cuda, a którzy są ludźmi wszetecznymi i uprawiają czary; cuda takie czyni także szatan. Tak oto sam Jezus nie zaprzecza, że dzieła te nie wszystkie od Boga pochodzą, lecz że są dziełami ludzi nieprawych, a będąc przynaglany siłą prawdy, nie tylko obnażył niecne knowania innych, ale sam siebie oskarżył o ich stosowanie. Czyż nie jest więc żałosnym rozumowanie, że jedne z tych dzieł pochodzą od Boga, a inne rezultatem czarów? Dlaczegoż to inni, a nie on sam, mają być z przyczyny tych dzieł uważani za nieprawych – wszak on sam świadczy przeciw samemu sobie! Sam przecież przyznał, że nie są to dzieła boskie, a oszustwa jedynie, przez nikczemnych ludzi uczynione.”
——-
Autorzy Talmudu Żydowskiego
Kim byli: Rabini i uczeni żydowscy
Dzieła: Talmud Babiloński i Talmud Jerozolimski
Kiedy: Od II do V wieku n.e.
Cytat: „”W przeddzień Paschy powiesili Jezusa. Przez czterdzieści dni przed egzekucją herold szedł i wołał: ‘On idzie, aby być ukamienowany, ponieważ praktykował czary i zwodził Izrael’. Ktokolwiek ma coś na jego obronę, niech przyjdzie i mówi w jego imieniu. Lecz niczego nie znaleźli na jego obronę i powiesili go w przeddzień Paschy.”
Koran
Kim był autor: Mahomet
Dzieło: Koran
Kiedy: VII wiek n.e.
Cytat:””Oto powiedzieli: Zabijmy Mesjasza, Jezusa, syna Maryi, posłańca Boga… ale oni go nie zabili ani nie ukrzyżowali, lecz wydawało się im to tak. Wszelako Bóg podniósł go do Siebie. Bóg jest potężny i mądry.” (Surah 4:157-158)”
Archeologia z każdym rokiem coraz dobitniej potwierdza autentyczność i wiarygodność Biblii odnajdując opisane miejsca i obalając zarzuty. Od pewnego czasu dużo mówi się nawet o znalezieniu Arki Noego zgodnie z opisem Biblijnym. (artykuł o odnalezieniu Arki), a także prawdziwej Górze Synaj w Arabii Saudyjskiej.
Badania archeologiczne potwierdziły również istnienie 53 władców wymienianych w Biblii (link).
POZNAJ 39 NAJWAŻNIEJSZYCH ODKRYĆ ARCHEOLOGICZNYCH POTWIERDZAJĄCYCH WYDARZENIA BIBLIJNE:
6. WYPEŁNIONE PROROCTWA
W Biblii zawarte jest bardzo wiele proroctw dotyczących przyszłych rzeczy (ktoś policzył, że podobno nawet 2500). Wiele z nich już się wypełniła, na co są dowody. Jest to kolejny mocny dowód na to, że Biblia jest prawdziwa. Bardzo wiele proroctw dotyczyło przyjścia Mesjasza – Chrystusa. Szansa na przypadkowe spełnienie tych proroctw w statystyce jest niemożliwa.
2. Urodzony w Betlejem (Micheasza 5,1)
3. Narodzony z dziewicy (Izajasza 7,14)
4. Zamieszkały w Kafarnaum (w ziemi Zebulona i Naftalego), (Izajasza 8,23-9,1)
5. Wielka mądrość nauk Jezusa (Izajasza 11,1-5)
6. Przemawiający w przypowieściach (Psalmów 78,1-2)
7. Urąganie i odrzucenie przez Żydów (Psalmów 69,8-9)
8. Wjazd do Jerozolimy na ośle (Zachariasza 9,9)
9. Zdradzony przez przyjaciela (Psalmów 41,10)
10. Sprzedany za trzydzieści srebrników (Zachariasza 11,13-13)
11. Pokorny, aż do śmierci (Izajasza 53,7)
12. Opuszczenie przez uczniów (Psalmów 69,21)
13. Szydzenie i wyśmiewanie podczas ukrzyżowania (Psalmów 22,8-9)
14. Zabity jako przestępca (Izajasza 53, 12)
15. Przebicie rąk i nóg (Psalmów 22,17-18)
16. Rozdzielenie szat i rzucanie losów o suknię (Psalmów 22,19)
17. Napojenie żółcią i octem (Psalmów 69,22)
18. Nie złamana żadna kość (Psalmów 34,21)
19. Przebicie boku (Zachariasza 12,11)
20. Słowa wypowiedziane tuż przed śmiercią (Psalmów 22,1)
21. Zaćmienie się słońca po śmierci Jezusa (Amosa 8,9)
22. Pogrzebany z bogaczami (Izajasza 53:9)
23. Zmartwychwstanie Jezusa (Psalmów 16,9-11)
1. Upadek miasta Petra
Źródła Proroctwa
- Księga Jeremiasza 49:16 opisuje pychę mieszkańców Petry i ich przyszły upadek.
- Księga Ezechiela 35:1-15 przewiduje zniszczenie Edomu z powodu jego wrogiego stosunku do Izraela.
- Księga Izajasza 34:9-15 mówi o zniszczeniu Edomu i zamieszkiwaniu tych ziem przez dzikie zwierzęta.
- Księga Jeremiasza 49:18 przewiduje, że Petra stanie się pustynią.
Spełnienie Proroctwa
Pomimo swojego strategicznego położenia i bogactwa, losy Petry zaczęły się zmieniać wraz z przesunięciem szlaków handlowych. Palmyra stała się bardziej atrakcyjna dla kupców, co doprowadziło do spadku znaczenia handlowego Petry.
Jednakże najbardziej katastrofalnym wydarzeniem dla miasta było trzęsienie ziemi w 363 r. n.e. Wiele z jego wspaniałych budynków zostało zniszczonych, ale co gorsza, system zaopatrzenia w wodę, który był kluczem do przetrwania w tym suchym regionie, został poważnie uszkodzony. Bez dostępu do wody, mieszkańcy mieli trudności z przetrwaniem, co przyspieszyło upadek miasta.
2. Upadek Babilonu
- Księga Izajasza 13:17-22 przewiduje, że Babilon zostanie zniszczony przez Medów, którzy nie będą mieli litości ani nie będą kuszeni bogactwem.
- Księga Jeremiasza 51:37-43 przepowiada, że Babilon stanie się stosami gruzu, bezludną pustynią, gdzie nie zamieszka żaden człowiek.
Spełnienie Proroctwa
Początki upadku Babilonu wiążą się z nocą, kiedy Medowie i Persowie pod wodzą Cyrusa Wielkiego zdobyli miasto w 539 r. p.n.e. Strategia Cyrusa, polegająca na zmianie biegu Eufratu i wejściu do miasta przez rzekę, okazała się skuteczna, dzięki czemu jego wojska wkroczyły do środka bez długotrwałego oblężenia.
Następnie, przez stulecia, Babilon sukcesywnie tracił na znaczeniu. Przekształcał się powoli z lśniącej stolicy imperium w opustoszałe miejsce, ostatecznie nie został odbudowany po szeregu dalszych konfliktów i zmian politycznych, które doprowadziły do jego marginalizacji i zapomnienia.
3. Upadek Tyru
Proroctwo o upadku Tyru zawarte jest w Księdze Ezechiela, w Starym Testamencie. W rozdziałach 26-28 znajdujemy szczegółowe opisy zapowiedzi zagłady tego fenickiego miasta-państwa. Ezechiel, żyjący w VI wieku p.n.e., przekazał słowa, które miały zwiastować całkowite zniszczenie Tyru – miasta sławnego ze swojego handlu i bogactwa, które znajdowało się na wybrzeżu dzisiejszego Libanu.
Ezechiel 26:3-19 opisuje, jak Bóg przemawia przez proroka i zapowiada oblężenie Tyru przez wiele narodów. Proroctwo szczegółowo mówi o tym, jak Tyr zostanie zdobyty, zrównany z ziemią, a jego gruzy wrzucone do wody, co ostatecznie uczyni go nagim wierzchołkiem skały. Przepowiednia mówi też o tym, że mieszkańcy Tyru zostaną rozproszeni i nie będzie już słychać śpiewów ani dźwięku harf – co sugeruje absolutne zniszczenie miasta i jego kultury.
Wypełnienie proroctwa:
Wypełnienie tego proroctwa nastąpiło w dwóch etapach. Pierwszy z nich miał miejsce w 586 p.n.e., kiedy to król babiloński Nabuchodonozor II przystąpił do oblężenia Tyru. Po trzynastu latach oblężenia, miasto padło, a jego mieszkańcy, aby uniknąć niewoli, uciekli na pobliską wyspę, zabierając ze sobą swój dobytek. Tyr na lądzie został zniszczony, lecz jego ludzie przetrwali na wyspie, kontynuując swoje życie i handel.
Drugi etap spełnienia proroctwa miał miejsce około 332 p.n.e., kiedy Aleksander Wielki w trakcie swoich podbojów dotarł do Tyru. Zastawszy miasto w ruinie, skonfrontował się z problemem dotarcia do ufortyfikowanej wyspy. Nie mając floty zdolnej przełamać obronę wyspy, zdecydował się na śmiały i niespotykany manewr – zbudowanie grobli, która połączyłaby ląd z wyspą. W tym celu jego armia użyła gruzu i ruin dawnego miasta Tyru, dosłownie rzucając je do morza. Prace były tak gruntowne, że nawet piasek został usunięty, odsłaniając skałę, na której miasto stało.
Tak oto, zgodnie z proroctwem Ezechiela, Tyr stał się płaskim miejscem jak wierzchołek skały, dosłownie 'nagim’ bez swojej wcześniejszej struktury i zabudowy, a resztki miasta zostały pokryte przez wody Morza Śródziemnego. Ta decyzja Aleksandra Wielkiego nie tylko umożliwiła mu zdobycie wyspy, ale też, niezamierzenie, doprowadziła do spełnienia starożytnego proroctwa.
4. Proroctwo Daniela
Proroctwo to znajduje się w Księdze Daniela, w rozdziale 9, wersetach 25-26. Prorok Daniel, żyjący na dworze babilońskim i później perskim, otrzymał wizję, która dotyczyła przyszłości narodu izraelskiego i nadejścia Mesjasza. Zgodnie z tym przepowiedniami, Mesjasz miał pojawić się po upływie „siedemdziesięciu tygodni lat”, czyli 490 lat, podzielonych na trzy okresy: 7 tygodni lat, 62 tygodnie lat i ostatni tydzień. Zaznaczono, że po 69 tygodniach, czyli 483 latach od momentu wydania dekretu o odbudowie Jerozolimy, Mesjasz zostanie „zgładzony”, a nie „dla siebie” – co jest interpretowane jako zapowiedź Jego śmierci.
Wypełnienie proroctwa:
Ostateczne spełnienie tego proroctwa widoczne jest w nowotestamentowych relacjach o życiu, nauczaniu, śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa. Dekret wydany przez króla Artakserksesa I, który pozwolił na powrót Ezdrasza do Jerozolimy i odbudowę miasta oraz jego murów, datowany jest na rok 458 p.n.e. Zgodnie z tradycją chrześcijańską, 483 lata później Jezus rozpoczął swoją publiczną działalność, co miało miejsce około roku 26 n.e., biorąc pod uwagę różnice wynikające z późniejszych korekt w kalendarzu i brak roku 0 między 1 p.n.e. a 1 n.e.
Dalsze dzieje Jezusa, w tym Jego ukrzyżowanie, są uznawane za bezpośrednie wypełnienie części proroctwa Daniela odnoszącej się do śmierci Mesjasza. Fakt, że zdarzyło się to przed zburzeniem Jerozolimy przez Rzymian w 70 n.e., stanowi dopełnienie proroctwa, które zapowiadało, że zniszczenie miasta nastąpi po śmierci Mesjasza.
5. Proroctwo o Cyrusie Wielkim
Prorok Izajasz, który żył około VIII wieku p.n.e., przepowiedział pojawienie się władcy o imieniu Cyrus. Zgodnie z treścią Księgi Izajasza, Cyrus miał być tym, który zwycięży „niezdobyty” Babilon, podporządkuje sobie Egipt i wiele innych terenów, stając się panem większości świata znanego Izraelitom.
Wersety z rozdziałów 44 i 45 Księgi Izajasza szczególnie odnoszą się do tej postaci. Izajasz opisuje Cyrusa jako narzędzie w rękach Boga, które zostanie użyte do spełnienia Jego woli – w tym doprowadzenia do upadku Babilonu oraz umożliwienia Żydom powrotu do ich ojczyzny, bez żadnego okupu.
Wypełnienie proroctwa:
Wypełnienie proroctwa nastąpiło w VI wieku p.n.e., kiedy to Cyrus Wielki, założyciel perskiego imperium Achemenidów, zdobył Babilon w 539 p.n.e., co doprowadziło do zakończenia neobabilońskiego panowania. Podboje Cyrusa Wielkiego obejmowały nie tylko Babilon, ale także wiele innych obszarów, w tym Egipt. Jego imperium w pewnym momencie rozciągało się od Azji Mniejszej po Indie, co sprawiało, że był on jednym z największych władców swoich czasów.
Dodatkowo, Cyrus jest powszechnie znany z wydania edyktu, który pozwolił na powrót do Jerozolimy Żydów wygnanych przez Babilończyków. Dekret Cyrusa, odnotowany zarówno w Biblii (Księga Ezdrasza 1:1-4), jak i potwierdzony przez inne źródła zewnętrzne, takie jak Cylinder Cyrusa, pozwolił na odbudowę Świątyni Jerozolimskiej.
Znaczenie tego proroctwa jest wyjątkowe, ponieważ Izajasz przedstawił je na długo przed narodzinami Cyrusa i zdarzeniami, które miały nastąpić. Dodatkowo, szczegółowe wspomnienie imienia przyszłego władcy, okoliczności, w jakich przyjdzie do władzy, a także jego działania względem narodu żydowskiego, czynią to proroctwo jednym z bardziej frapujących aspektów biblijnych przepowiedni. Wymienione działania Cyrusa miały miejsce, wbrew wszelkim ówczesnym oczekiwaniom, potwierdzając tym samym słowa Izajasza.
6. Proroctwa o niewoli Babilońskiej
Proroctwa dotyczące niewoli babilońskiej i późniejszego powrotu Izraelitów znajdują się w wielu miejscach Starego Testamentu. Mojżesz przewidział niewolę narodu żydowskiego i ich późniejszy powrót w Księdze Powtórzonego Prawa (28 rozdział). Prorocy tacy jak Izajasz (np. Izajasz 39:6-7), Jeremiasz (np. Jeremiasz 25:11-12) i Ezechiel (np. Ezechiel 36:24) również mówili o zbliżającym się wygnaniu Izraelitów do Babilonu oraz o ich ostatecznym uwolnieniu i powrocie do ojczyzny.
Wypełnienie proroctwa:
Wygnanie do Babilonu zaczęło się po zdobyciu Jerozolimy przez Nabuchodonozora w 597 p.n.e., kiedy to pierwsza grupa Żydów, w tym król Jechoniasz i wielu szlachetnie urodzonych, została zesłana do Babilonu. W 586 p.n.e., po kolejnym buncie przeciwko Babilonowi, Nabuchodonozor zniszczył Jerozolimę i Świątynię Salomona, co dodatkowo pogłębiło wygnanie.
Proroctwo o 70-letnim wygnaniu zostało wyraźnie wyrażone przez Jeremiasza (Jeremiasz 29:10). W końcu proroctwo zostało spełnione, gdy Cyrus Wielki, król Persji, podbił Babilon w 539 p.n.e. i w rok później wydał edykt pozwalający Żydom na powrót do Jerozolimy i odbudowę Świątyni w 537 p.n.e.
Znaczenie tego proroctwa:
Niewola babilońska i późniejszy powrót do Jerozolimy to zdarzenia o głębokim znaczeniu teologicznym i historycznym dla judaizmu i chrześcijaństwa. Te wydarzenia są postrzegane jako wyraźny dowód na to, że Bóg jest wierny swoim obietnicom i że nawet najcięższe kary mają na celu ostateczne przywrócenie i uzdrowienie. Niewola służyła jako okres oczyszczenia dla narodu żydowskiego i była centralnym punktem w ich tożsamości narodowej, przypominającym o konsekwencjach bałwochwalstwa i nieposłuszeństwa Bogu. Powrót z niewoli był widziany jako nowy początek i spełnienie obietnic Bożych, które ostatecznie miały prowadzić do przyjścia Mesjasza.
7. Proroctwo Pana Jezusa o zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej.
Także o wielkim ucisku, które nadejdzie zanim przeminie pokolenie żyjące za Jego czasów.
Gdy Jezus szedł po wyjściu ze świątyni, zbliżyli się do Niego uczniowie aby mu pokazać budowle świątyni. Lecz On rzekł do nich: Widzicie to wszystko? Zaprawdę powiadam wam, nie zostanie tu kamień na kamieniu który by nie był zwalony. (Mt 24,1, Mk 13,2, Łk 21,6).
Wypełnienie proroctwa:
Proroctwo to wypełniło się w 70 r. n.e., gdy rzymska armia pod dowództwem Tytusa zdobyła Jerozolimę po długotrwałym oblężeniu. Po zdobyciu miasta Rzymianie zniszczyli Świątynię Jerozolimską, dosłownie nie zostawiając kamienia na kamieniu, co było bezpośrednim spełnieniem słów Chrystusa. Wcześniej, w roku 66 n.e., wybuchło żydowskie powstanie przeciwko władzy rzymskiej, które z czasem przekształciło się w otwartą wojnę i doprowadziło do kompletnego zniszczenia Jerozolimy.
Znaczenie proroctwa:
Zniszczenie Świątyni Jerozolimskiej było punktem zwrotnym w historii judaizmu; od tego momentu kult religijny, który był skoncentrowany wokół Świątyni i ofiar krwawych, uległ transformacji. Jezus wypowiadając te słowa, zwiastował nie tylko konkretny akt zniszczenia, ale również koniec pewnej epoki w historii zbawienia.
8. Inne:
Upadek Niniwy – Prorok Nahum zapowiadał całkowite zniszczenie Niniwy, stolicy Asyrii (Nahum 3:7, 3:15). Niniwa rzeczywiście upadła i została zniszczona w 612 r. p.n.e. przez koalicję Medów, Babilończyków i Scytów.
Zniszczenie Edomu – Księga Abadiasza zapowiada całkowite zniszczenie Edomu, narodu i terytorium położonego na południe od Morza Martwego (Abadiasza 1:1-18). W historii Edom faktycznie stopniowo zanikał aż do czasów rzymskich, kiedy to całkowicie zniknął jako odrębna jednostka polityczna.
Zagłada Samarii: Proroctwo biblijne opisane w Księdze Izajasza (Izajasza 28:1-4) mówi o zagładzie Samarii, stolicy północnego królestwa Izraela. Faktycznie, Samaria została zdobyta i zniszczona przez Asyryjczyków w 722 r. p.n.e.
Zniszczenie Sydonu: Księga Ezechiela (Ezechiel 28:22-23) zawiera proroctwo o zniszczeniu Sydonu. Miasto to zostało wielokrotnie zdobyte i zniszczone w historii, w tym przez Persów w 351 r. p.n.e.
Zniszczenie Memfis i Teb w Egipcie: Księga Ezechiela (Ezechiel 30:13-16) przewidywała zniszczenie tych dwóch ważnych miast egipskich. Memfis i Teby faktycznie upadły i zostały zniszczone w starożytności.
Zniszczenie Ammonitów: Księga Jeremiasza (Jeremiasz 49:2) przewidywała zniszczenie Ammonitów. Ammonici, naród zamieszkujący tereny dzisiejszej Jordanii, zniknęli jako odrębna grupa etniczna i polityczna w czasach starożytnych.
SPISANIE PRZED WYDARZENIAMI
Argument, że proroctwa Starego Testamentu (takie jak te o Mesjaszu) nie mogły być spisane po fakcie ich wypełnienia, opiera się na twardych dowodach archeologicznych i paleograficznych potwierdzających datację tekstu na setki lat przed narodzeniem Jezusa Chrystusa.
Najważniejszym dowodem na tę tezę jest Wielki Zwój Izajasza (1QIs$^{a}$) z Qumran. To jeden z najlepiej zachowanych i najdłuższych rękopisów znalezionych w Qumran (Jaskinia 1), zawierający kompletną Księgę Izajasza.
Analiza stylu pisma (paleografia) sugeruje, że Zwój został skopiowany ok. 125 r. p.n.e. – 100 r. p.n.e. Niezależne testy laboratoryjne potwierdziły datację paleograficzną, umiejscawiając powstanie zwoju w II/I wieku p.n.e.
Istnieje przerwa ponad 100 lat między powstaniem tego zwoju a wypełnieniem zawartych w nim proroctw!
7. ŻYWA KSIĘGA
Biblia to Żywe Słowo Boże, przemawia za nią nie tylko sama litera, ale Duch Święty. Boże obietnice zawarte w Biblii wypełniają się w życiu wierzących. Są to na przykład świadectwa uzdrowień po modlitwie i nałożeniu rąk, uwolnień duchowych po ich wyganianiu złych duchów z osób dręczonych, darów Ducha Świętego (np. dar języków towarzyszący chrztowi Duchem Świętym), poczucia przebaczenia win po opamiętaniu, Bożej miłości i pokoju po nawróceniu i wiele innych. Wierzący mają wiele świadectw, gdy czytanie Bożego Słowa niesie odpowiedzi na ich konkretne życiowe problemy.
8. WIELU AUTORÓW, ŚWIADKÓW, ZEZNAŃ
Wydarzenia biblijne, a szczególnie wydarzeń ewangelii, potwierdza wielu świadków i autorów. Biblia to nie jedna książka i jeden autor, ale zbiór ksiąg i listów. Same Ewangelie to czterech autorów: Łukasz, Marek, Jan i Mateusz i cztery księgi spisane w różnym czasie, miejscu i na podstawie świadectw różnych świadków. Specjalista śledczy – Jim Warner Wallace w swoich publikacjach opisuje jak wiedza detektywistyczna i śledcza potwierdza wiarygodność Biblii.
Jako główne argumenty podaje:
- Różnice w relacjach z poszczególnych wydarzeń nie podważają wiarygodności, ale ją potwierdzają. Wiarygodne zeznania świadków zawsze różnią się w szczegółach. *Gdy policja pyta świadków o wydarzenia – kompletnie zbieżna wersja jest bardzo podejrzana.
- Gdy w jednej wersji wydarzeń coś jest niezrozumiałe, przeczytanie innej rozjaśnia nam wątpliwości – wnosi do układanki brakujący element. (tzw. niezamierzone stwierdzenia popierające zeznania.) Przykład: Mt 26:68 nie ma sensu bez wyjaśnienia z Łk 22:64 o zasłonięciu twarzy.
- Główne wydarzenia Biblijne, których dotyczą relacje tych autorów i świadków są ze sobą zgodne.
- Wielu świadków oraz świadectwa kobiet (w tamtych czasach uznawane za mało wiarygodne) są nielogiczne, gdyby rozpatrywać teorię spisku.
- Świadkowie wydarzeń biblijnych (szczególnie Zmartwychwstania Jezusa) doświadczali prześladowań za te zeznania.
- Specjaliści śledczy rozwiązują wiele spraw kryminalnych sprzed lat przez metodę analizy spójności zeznań. Dzięki tej metodzie są w stanie stwierdzić czy zeznania coś uwypuklają lub pomijają. Pozwala to stwierdzić detektywom kto kłamie, a kto mówi prawdę. Te same metody potwierdzają prawdziwość Biblii.
9. CIEKAWOSTKI BIBLIJNE
1. Biblia to największy bestseller w historii całej literatury. Całkowita ilość sprzedanych egzemplarzy wynosi ponad 5 miliardów szt. (wg Guinness World Records).
2. Biblia jest dostępna i przetłumaczona w całości na 736 języków, Nowy Testament na 1658 języków, a fragmenty na 3619 języków! (Wycliffe, 2023)
3. Matematyk Iwan Panin poświęcił 40 lat życia na studiowanie Biblii pod kątem matematyki. Wykazał, że Biblia w językach oryginalnych jest bardzo zręcznie ułożonym produktem matematycznego superintelektu wykraczającym poza ludzkie możliwości przemyślnego skonstruowania. Dostarczył Fundacji Nobla 43 tys. stron swoich studiów wraz z dołączonym oświadczeniem, że jest to dowód na to, że Biblia jest Słowem Bożym (więcej).
4. Przez wiele stuleci zwykli ludzie nie mieli swobodnego dostępu do Biblii (Słowa Bożego) – mogli tylko usłyszeć część fragmentów po łacinie w kościele. Reformacja w kościele (w XVI wieku) otworzyła drzwi do tłumaczeń na języki narodowe. Wcześniej tylko nieliczni mieli do niej dostęp, dodatkowo trzeba było znać łacinę (przekład Wulgata). Wiele osób, które walczyły o rozpowszechnianie Biblii i jej tłumaczenie przypłaciło to prześladowaniami i życiem. (John Wycliff, Marcin Luter, Jan Hus)
5. Biblia miała ogromny wpływ na rozwój języków narodowych i kultury. Przekłady Pisma Świętego, takie jak Biblia Lutra w języku niemieckim, Biblia Króla Jakuba w języku angielskim czy Biblia Jakuba Wujka w języku polskim, nie tylko spopularyzowały język dostępny dla zwykłych ludzi, ale wręcz ukształtowały jego literacką normę. W wielu przypadkach to właśnie przekłady biblijne stały się podstawą standaryzacji języka pisanego i mówionego.
Równocześnie Biblia stanowi fundament dla literatury, prawa i etyki świata zachodniego. Motywy biblijne przenikają do największych dzieł literackich i artystycznych, a zasady moralne, takie jak godność osoby, wartość życia, troska o ubogich czy sprawiedliwość społeczna, wpisały się na trwałe w myślenie i systemy prawne Europy oraz szerzej – cywilizacji zachodniej. Bez znajomości Biblii trudno zrozumieć kulturę Zachodu, jej wartości i dzieje.
6. Tzw. Ojcowie Kościoła (II–IV w.) tak obficie cytowali Nowy Testament, że można by niemal w całości go odtworzyć z ich pism, nawet gdyby zaginęły wszystkie rękopisy.