CZY JABAL-AL-LAWZ TO GÓRA SYNAJ?
Góra Synaj ma ogromne znaczenie ze względu na wydarzenia biblijne, które się tam rozegrały. Najważniejszym z nich jest przekazanie Mojżeszowi Dziesięciu Przykazań przez Boga. To wydarzenie stanowi fundament prawa i moralności w judaizmie, a także ma fundamentalny wpływ na chrześcijaństwo. Góra Synaj (inaczej Horeb) jest miejscem bezpośredniego objawienia się Boga i ustanowienia przymierza z narodem izraelskim, co nadaje jej wyjątkowe znaczenie religijne i historyczne.
GÓRA SYNAJ STANOWI DOWÓD NA EXODUS
Jeżeli uda się poprawnie zidentyfikować biblijną Górę Synaj, będzie to jeden z najmocniejszych argumentów przemawiających za historycznym charakterem Exodusu. Według relacji biblijnej właśnie tutaj Izraelici dotarli po wyjściu z Egiptu, a Mojżesz otrzymał od Boga Dziesięć Przykazań.
ARGUMENTY ZA TYM, ŻE JABAL AL-LAWZ TO GÓRA SYNAJ (HOREB)
Jabal al-Lawz w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej jest od kilku dekad wskazywana przez różnych badaczy jako możliwa Biblijna Góra Synaj (inaczej Horeb), czyli miejsce, gdzie Mojżesz otrzymał Dziesięć Przykazań od Boga. W regionie wskazuje się na szereg przesłanek, które według zwolenników tej hipotezy przemawiają za identyfikacją Jabal al-Lawz z Biblijnym Synajem.
1. ZNAJDUJE SIĘ W REGIONIE MIDIAN
Według Biblii Mojżesz uciekł z Egiptu do ziemi Midian (Wyjścia 2:15) Właśnie tam, gdy pasł owce zawędrował pierwszy raz na górę Synaj, gdzie Bóg objawił mu się w gorejącym krzewie (Wyjścia 3:2).
Po wyjściu Izraelitów z Egiptu Jetro, kapłan Midianitów, przybył do Mojżesza „przy górze Boga” (Wj 18:5), a po spotkaniu wrócił do swojej ziemi.
Gdy faraon usłyszał o sprawie, usiłował zabić Mojżesza. Lecz Mojżesz uciekł przed faraonem i zamieszkał w ziemi Midian. I zatrzymał się tam przy pewnej studni. [Wj 2:15]
Mojżesz pasał stado swego teścia Jetra, kapłana Midianitów. Zaprowadził stado na drugą stronę pustyni i przyszedł do góry Bożej, do Horebu. [Wj 3:1]
Jetro, teść Mojżesza, przybył wraz z jego synami i żoną do Mojżesza na pustynię, gdzie obozował przy górze Boga. [Wj 18:5]
Dokładne granice starożytnego Midianu pozostają przedmiotem dyskusji, jednak większość rekonstrukcji umieszcza jego główne terytorium na wschód od Zatoki Akaba. Z tego względu położenie Jabal al-Lawz dobrze odpowiada biblijnym opisom pobytu Mojżesza w ziemi Midian.
2. ZNAJDUJE SIĘ W ARABII
Góra Synaj według apostoła Pawła znajduje się w Arabii.
Warto pamiętać, że gdy apostoł Paweł pisał List do Galatów (około 50 r. n.e.), określenie „Arabia” nie oznaczało współczesnej Arabii Saudyjskiej.
W czasach Pawła istniało Królestwo Nabatejczyków, którego stolicą była Petra. Państwo to obejmowało znaczną część dzisiejszej południowej Jordanii oraz północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej, a jego granice zmieniały się w czasie.
Dlatego stwierdzenie Pawła, że „Synaj jest w Arabii”, wskazuje, że góra znajdowała się na terytorium określanym wówczas jako Arabia, jednak samo w sobie nie pozwala jednoznacznie wskazać konkretnego szczytu. Zwolennicy hipotezy Jabal al-Lawz podkreślają jednak, że góra ta leży na obszarze, który był związany z Arabią już w starożytności.
Hagar bowiem to góra Synaj w Arabii, a odpowiada ona dzisiejszemu Jeruzalem, bo jest ono w niewoli wraz ze swoimi dziećmi.” [Gal 4:25]
3. DROGA Z KADESZ-BARNEA
W Biblii znajdujemy zapis o tym, że z miasta Kadesz-Barnea przez Górę Seir do Góry Synaj idzie się 11 dni. Ten zapis świadczy o tym, że była to raczej naturalna trasa z Kadesz na Górę Synaj. Dystans tej trasy (ok. 280km) zgadza się z możliwym tempem przemarszu (ok 25km/dzień).
Jeśli weźmiemy ten zapis pod górę Gebel Musa, wskazywaną przez tradycję to nie ma on kompletnie sensu. Trasa taka byłaby nielogiczna i nie odpowiadałaby naturalnemu przebiegowi drogi przez Seir. Również odległość wyniosłaby znacznie więcej (ok. 340km).
„A jedenaście dni drogi jest od Horebu przez górę Seir do Kadesz-Barnea.”
[Powtórzonego Prawa 1:2]
4. SPALONY WIERZCHOŁEK?
W całym masywie Jabal al-Lawz to właśnie ten konkretny szczyt posiada uderzającą, ciemną 'czapę’, która kontrastuje z jasnym, granitowym podłożem góry. Choć geologia proponuje naturalne wyjaśnienia tego zjawiska, to w całym regionie Midian trudno znaleźć drugi tak spektakularny przykład, który tak precyzyjnie wizualizowałby biblijny opis góry 'spowitej dymem’ i 'płonącej ogniem’.
„A góra Synaj cała dymiła, gdyż PAN zstąpił na nią w ogniu. Dym unosił się z niej jak dym z pieca i cała góra bardzo się trzęsła.”
[Wyjścia 19:18]
5. PRZY JABAL AL-LAWZ ZNAJDUJE SIĘ BIBLIJNA PĘKNIĘTA SKAŁA
Pęknięta skała w Jabal al-Lawz dostarcza fascynujących wskazówek, które wspierają biblijny opis wydarzeń związanych z Mojżeszem i wyprowadzeniem wody ze skały.
Pęknięta skała w Jabal al-Lawz wyróżnia się swoim wyglądem i skalą. Skała jest niezwykle efektowna i przez zwolenników hipotezy interpretowana jako możliwe miejsce opisane w Księdze Wyjścia. W pobliżu skały można znaleźć ślady dawnych strumieni wodnych, co sugeruje, że woda rzeczywiście mogła wypływać z tej formacji skalnej.
Oto stanę przed tobą tam, na skale na Horebie, i uderzysz w skałę, a wypłynie z niej woda, którą lud będzie pił. I Mojżesz uczynił tak na oczach starszych Izraela. [Księga Wyjścia 17:6]
6. PRZY JABAL AL-LAWZ JEST BIBLIJNA JASKINIA
Obecność jaskini na górze Jabal al-Lawz w Arabii Saudyjskiej jest istotna, ponieważ pasuje do biblijnych opisów schronień dla proroków Mojżesza i Eliasza, co potwierdza możliwość, że ta lokalizacja może być tożsama z biblijną Górą Synaj.
Obecność jaskini sama w sobie nie rozstrzyga lokalizacji Góry Synaj, ponieważ naturalne groty występują w wielu górach regionu. Dla zwolenników Jabal al-Lawz stanowi ona jedynie jedną z kilku przesłanek zgodnych z opisem biblijnym.
Wstał więc i jadł, i pił, i szedł dzięki mocy tego pokarmu czterdzieści dni i czterdzieści nocy aż do Horebu, góry Boga. Tam wszedł do jaskini, gdzie przenocował. A oto słowo PANA doszło do niego: Co tu robisz, Eliasz
[1 Księga Królewska 19:8-9]
7. ŚLADY OŁTARZA I 12 STEL
U podnóża góry odnaleziono unikalne struktury kamienne, które wykazują uderzającą zbieżność z opisami z Księgi Wyjścia:
Ołtarz ze „Złotym Cielcem”? Znajduje się tam masywna konstrukcja z głazów, na których widnieją liczne petroglify przedstawiające bydło. Jest to niezwykle intrygujące, ponieważ te rysunki wykonane są w stylu przypominającym egipskie kulty (Apis i Hathor). Przedstawienia bydła są nietypowe dla tego wysokogórskiego pustynnego regionu i przez zwolenników hipotezy wiązane są z wpływami egipskimi. Ich obecność może wskazywać na związki z kulturą Egiptu.
Ołtarz Mojżesza i 12 kolumn? Nieco dalej odkryto fundamenty struktury w kształcie litery L, obok której znajdują się pozostałości dwunastu kamiennych kolumn (stel). Ściśle koresponduje to z zapisem biblijnym o ołtarzu i dwunastu słupach wzniesionych przez Mojżesza dla upamiętnienia dwunastu pokoleń Izraela (Wj 24:4).
Wtedy Mojżesz spisał wszystkie słowa PANA. A kiedy rano wstał, zbudował ołtarz u stóp góry i ustawił dwanaście słupów, według liczby dwunastu pokoleń Izraela. [Wj 24:4]
Gdy on przyjął je z ich rąk, ukształtował je rylcem i uczynił z nich odlanego cielca. I powiedzieli: Oto są twoi bogowie, Izraelu, którzy cię wyprowadzili z ziemi Egiptu.
Widząc to, Aaron zbudował przed nim ołtarz i zawołał: Jutro będzie święto PANA. [Wj 32:4-5]
8. ŚLADY OSADNICTWA I INSKRYPCJE
Odkrycia w regionie Jabal al-Lawz, w tym ślady osadników żydowskich, starożytne napisy, wizerunki menor, inskrypcje związane z Refidim oraz napis wspominający Salomona, mogą stanowić kolejne przesłanki, które mogą wspierać biblijny opis wydarzeń związanych z wędrówką Izraelitów. Obecność menory i inskrypcji świadczy o tym, że późniejsi żydowscy pielgrzymi identyfikowali to miejsce jako święte
9. Świadectwo Józefa Flawiusza
Żydowski historyk z I wieku n.e., Józef Flawiusz, opisując wydarzenia związane z Exodusem, wspomina, że Góra Synaj była najwyższą górą w tamtym regionie.
W Dawnych dziejach Izraela (Antiquitates Judaicae II, 264) pisze:
„Była to najwyższa ze wszystkich gór znajdujących się w tej okolicy.”
Zwolennicy identyfikacji Jabal al-Lawz wskazują, że masyw ten należy do najwyższych w północno-zachodniej Arabii (szczyt osiąga około 2580 m n.p.m.) i wyraźnie dominuje nad otaczającym krajobrazem. Argument ten nie rozstrzyga jednoznacznie lokalizacji Góry Synaj, ale pozostaje zgodny z opisem pozostawionym przez Józefa Flawiusza.
DLACZEGO NIE MA FACHOWYCH WYKOPALISK W JABAL-AL LAWZ?
Arabia Saudyjska ściśle kontroluje dostęp do swoich stanowisk archeologicznych, szczególnie tych, które mogą mieć znaczenie religijne. Zgodnie z polityką kraju, wszelkie badania archeologiczne muszą być zatwierdzone przez władze. Niedostępność Jabal al-Lawz sprawiła, że profesjonalne badania archeologiczne w tym regionie były ograniczone. Większość dostępnych informacji pochodzi od amatorskich poszukiwaczy, takich jak Ron Wyatt i Jim Caldwell, których metody i wyniki są szeroko kwestionowane.
Brak systematycznych, recenzowanych badań naukowych oznacza, że wiele twierdzeń dotyczących Jabal al-Lawz nie zostało formalnie zweryfikowanych.
CO Z GEBEL MUSA JAKO GÓRĄ SYNAJ?
Najstarsze księgi biblijne nie podają dokładnej lokalizacji Góry Synaj. Przez pierwsze trzy wieki chrześcijaństwa nie istniała również jednolita tradycja wskazująca konkretny szczyt.
Dopiero na początku IV wieku, po zalegalizowaniu chrześcijaństwa w Cesarstwie Rzymskim, zaczęto identyfikować Gebel Musa jako biblijną Górę Synaj. Istotną rolę odegrały pielgrzymki organizowane za czasów cesarza Konstantyna oraz działalność jego matki, św. Heleny. W VI wieku cesarz Justynian wybudował u podnóża góry klasztor św. Katarzyny, który utrwalił tę tradycję na kolejne stulecia.
Oznacza to, że identyfikacja Gebel Musa opiera się przede wszystkim na tradycji chrześcijańskiej rozwiniętej około 300 lat po wydarzeniach biblijnych, a nie na jednoznacznych dowodach archeologicznych.
